Sunday, April 6, 2014

Isipon Osipon: An box jellyfish

Kan sarong semana, na-ukag an bilog na nasyon kan ipaheling sa tv an bareta manongod sa artistang si Anne Curtis.
Anne Curtis, box jellyfish
Mermaid vs. jellyfish?
Wala: Si Anne Curtis matapos madisgracia kan box jellyfish (Kua kan ABS-CBN News)
Too: An box jellyfish, saro sa mga pinakapeligrosong klase nin salabay sa enterong kinaban (Retrato kan Wikimedia Commons)


Siya dikit daang magadan kan masabodan kan gamat kan box jellyfish, sarong klaseng salabay na marara kun ika masapotan kan gamat kaini.

An nakadisgracia sa artista, saro sa nagkapirang clase nin salabay na peligrosong maray.

Naaapektaran kan “rara” sa saiyang “nematocyst” an nervous system kan tawo.

Kun grabe an “sapot” kan mararang gamat sa lawas kan tawo, pwede ining magcausa nin kagadanan.

Pero, aram daw po nindo na bakong gabos na salabay may “rara?”

Igwa walong claseng salabay na pwedeng kakanon nin tawo.

An grupong ini yaon sa lindong kan Order Rhizostomaeae, sa lindong kan Phylum Cnidaria.

An mga salabay na yaon sa Order Rhizostomaeae paboritong kakanon, asin considerado pa nganing delicacy sa ibang nasyones kan kinaban.

Sa China asin sa Japan paboritong maray an panira an salabay.

Mahalon an presyo sa kada luwag kaini sa mga pili na mga restaurant.

Ngonian, luway-luway na man nagiging popular sa America an inaapod siring na kakanon.

An pagkakan nin salabay bilang delicacy sa China nagpoon 1,700 nang taon an nakaagi.

An pinaalang sa asin na salabay saro na ngonian na importanteng export product kan Pilipinas, Vietnam, Thailand, Malaysia, Indonesia, Singapore asin Myanmar.

An mga parabakal kan pinaaalang na salabay, pig clasificar an mga ini sa walong clase: (1) Red Type o China Type; (2) White type; (3) Sand Type; (4) River Type (5) Cilacap Type, (6) Prigi Type (7) Semi China type asin (8) Ball type.

Mientrastanto, sa Pilipinas, an mga lugar na dakul an salabay hale sa dagat kan San Miguel Bay.

An lugar kan San Miguel Bay iyo an dagat sa may Calabanga, Tinambac, Siruma, Garchitorena, Cabusao, sa Camarines Sur, abot pa duman sa Mercedes, Camarines Norte. 

San Miguel Bay
Igwa man nin abundang managom na salabay sa Carigara Bay asin sa Malampaya area.

Igwa man kaini sa ibang dagat kan kinaban.

Afuera kan China, nakikaribal na ngonian an Japan sa pag-importar kan pambihirang producto.

Afuera kan masiram asin managom, an linutong salabay pampabaskog pa daa sa pagkalalaki kan sarong tawo. Orog pa ining paborito kan mga lalaki na nagkaka-edad na sa China asin sa Japan.

Carculadong 10 mil toneladas nin salabay an binabakal kan Japan taon-taon.

An kantidad kaini $25.5 milyones.

An salabay minapoon mag dakul poon bulan na Nobyembre – hasta bulan na Mayo o Junio, taon taon.

Sa mga mahilig mag-outing sa dagat ngonian na bakasyon, probaran man nindo na mag balon nin masiram na “lutong salabay” hale sa saindong paboritong Chinese restaurant sa Naga.

Probaran nindo an lutong jelly fish with century egg.

Sa masunod niamong paghatod nin bareta, aramon ta man an mapadapit sa sea urchin o tayong.

Saro pa ini sa mga nag dadara nin pagkatakot, paghadit asin peligro sa mga mahilig mag langoy-langoy sa dagat.

Pero, pa-enot na informasyon, sa Japan, asin sa mga isla kan Visayas, aram daw nindo na paborito nindang kakanon an hilaw na “gonad” kan tayong? An kaipohan na pantimpla: tawyo asin tagok nin limonsito.—BICOLSTANDARD.COM


Bicol Standard on Twitter
Bicol Standard on Facebook
Bicol Standard on Youtube
Bicol Standard on Instagram
Bicol Standard on Google+
Bicol Standard on Pinterest
Share:

Featured Post

Bicol PNP nabs 2,701 in anti-illegal gambling ops

LEGAZPI CITY -- For the past three quarters covering the period from January-September this year, a total of 1,079 positive illegal gam...